NATUURDWALEN * Momenteel wordt een fragment uit de documentaire Een gemeenschap van leven van Rik van der Linden veelvuldig gepost. Natuurfilosoof Matthijs Schouten vertelt daarin over ‘model 1’ en ‘model 2’. Ik herken er veel in en geef daar in deze blog woorden aan.
Tien jaar geleden besloot ik resoluut alleen nog te werken voor opdrachtgeefster Moeder Natuur, de Aarde. Aan het eind van een periode bij grote organisaties en bedrijven te hebben gewerkt waar ik gruwelde van de cultuur, ontdekte ik het natuurdwalen: dichtbij huis dwaalde ik vaste rondjes en beleefde ik wonderlijke kleine avonturen en had ik magische ontmoetingen en belevenissen. Een bloeiende brandnetel in het avondlicht, een sprinkhaan tussen het riet en spreeuwenwolken boven het meer, of even verdwijnen tussen het gras, of staren in een plas. Het deed me mentaal ontzettend goed. Ik ontdekte dat ik even ‘weg’ uit het alledaagse raakte, ideeën kreeg, getroost werd, en gesteund en ontroerd.
Ik hield al van de natuur, maar dit was anders, er verschoof wezenlijk wat in mijn natuurbeleving: ineens voelt ik me diep verantwoordelijk voor alles wat leeft.
In de praktijk leidt dat bijvoorbeeld tot: niet zomaar een mug doodslaan, of een spin, of een vlieg. Ik probeer insecten te redden met een glas en een stukje karton, ook onder luid gegil van aanwezigen die een pissebed al akelig vinden. Of huiveren voor een meikever, maar als ik er een op mijn hand laat landen en ze laat zien wat een schoonheid het is, de mening over dat enge beestje helemaal verandert.
Ik tuinier voor de dieren, verbouw en klus biobased, vlieg niet meer, eet vegan, pleit voor gifvrije landbouw en sierteelt (en ga daarover polemieken aan op LinkedIn, tegen beter weten in…pfff), etc. Vergeleken met mijn vrienden, familie, collega’s, dorpsgenoten en opdrachtgevers ben ik best radicaal. Soms vind ik dat jammer, maar er komt beweging en iedereen heeft z’n eigen tempo.
Uiteindelijk kwam vorig jaar mijn Dwaalgids uit, een boekje dat vol ideeën staat om te leren natuurdwalen, een aantal interviews daarvoor heb ik opgenomen voor de podcast Dwaalverhaal.
Samen met Toos Koopmans ben ik nu een School voor Dwaalkunst begonnen. Beiden zijn we deelnemer geweest aan de Van Gogh Nationaal Park Academie. De derde begeleider is Wim Ruis van IVN Natuureducatie. Samen gaan we ook een traineeship voor jongeren opzetten: om ze uit de digitale wereld te lokken, en weer in verbinding met zichzelf en hun levende omgeving te brengen.
Natuurdwalen helpt in barre tijden en is wat mij betreft een vredeswapen tegen alles wat de mensheid en het leven op Aarde momenteel bedreigt, in heel veel facetten. Het biedt een mentaal toevlucht, het biedt raad, het doet beseffen dat we voor de natuur moeten zorgen. En die natuur begint al bij de paardenbloem in de stoepvoeg.
Ik begreep dat Matthijs Schouten het woord natuur zou willen afschaffen, daar ben ik het niet mee eens. We hebben het woord nodig om dat waar het voor staat te kunnen benoemen en intens te omarmen.
Het verhaal over Model 2 raakt me. Door mijn keuze 10 jaar geleden, die ongelooflijk veel teweegbracht in mijn leven, maar ook geweldige soepele wendingen, en een mirakelse flow, omdat ik me niet meer geroepen voel door het oude systeem, leef ik in Model 2, met als toevoeging: daar waar het lukt. Ik voel me geroepen Model 2 te vertegenwoordigen en mensen er mee naartoe te bewegen. Het is namelijk een enorm karwei, want Model 1 is nog alomtegenwoordig en hardnekkig 🙂 Het laveren tussen Model 1 en 2 blijkt elke keer weer een kunst op zichzelf. Het kan je verwijderen van mensen, terwijl je dat juist niet wilt, en Model 1 kan je ook weer opslokken als je niet alert bent…
Gelukkig ontmoet ik gaandeweg steeds meer mensen die op weg zijn naar of ook leven in Model 2. Dat is mooi. Ik vind het fascinerend.
En verder vind ik het woord model te wetenschappelijk. Dan kijkt het alsof het volgens een vaste methodiek en patroon gaat. Ik denk dat als je kiest voor deze manier van leven, er ook wat geherprogrammeerd raakt in je brein en je lijf. Misschien veranderen de verbindingen in je hersenen wel. Of al je cellen. Je gaat op een andere, zachtere manier leven, beleven, contact maken, je plaats op dit moment en deze plek begrijpen. Je kunt dingen meer op z’n beloop laten, geduld betrachten, gebeurtenissen accepteren, je creativiteit laten stromen en vooral ook: je ego loslaten, en je ziel omarmen. En accepteren dat jijzelf ook maar een mens bent, net als de mensen om je heen.
Ik ben benieuwd: waar zit jij? Herken je wat in wat Matthijs Schouten zegt? Of in wat ik schrijf? Reageer hieronder!
Leestips
- Het boek Anders Kijken van journalist Elke van Riel, waarin zij Matthijs Schouten laat spreken. Hij geeft een hoopvol perspectief op de toekomst voor mens én natuur.
- Deze blogtekst van strateeg en docent Marco Derksen