AVONTUURLIJK TUINIEREN * Laten we eerlijk zijn: de ecologische tuinwereld heeft een ingewikkelde relatie met het gazon. Vaak wordt het bestempeld als een ‘groene woestijn’. Maar een mals speelgazon is fijn voor kinderen en huisdieren. Of voor jezelf, om lekker met blote voeten over te wandelen, om op je rug naar de wolken te kijken, of je yogamat over uit te rollen. In deze blog geef ik tips voor zadenmengsels, onderhoud en ideeën om je grasveld wat extra ‘pit’ te geven.
Een stevig speelgazon dat tegen een stootje kan, is een goede basis voor een groene tuin. Hier lees je hoe je de aanleg aanpakt, mét oog voor de natuur.
1. Een hufterproof grasmat
Een speelgazon krijgt rennende kinderen en/of hondenpoten te verduren. Waar een siergazon vooral ‘mooi’ en zacht moet zijn, draait het bij een speelgazon om veerkracht. Dat begint bij de juiste zaadmix. Ga voor speciaal graszaad voor speelgazon, bestaand uit een robuust ‘ravot-mengsel’ bestaand uit:
- Engels raaigras (Lolium perenne): Kiemt razendsnel en herstelt sneller van betreding dan welke soort ook.
- Veldbeemdgras (Poa pratensis): Vormt ondergrondse uitlopers die zorgen voor een dichte, zelfherstellende zode.
- Roodzwenkgras (Festuca rubra): Zorgt voor fijne sprietjes, kan beter tegen droogte en schaduw, en vraagt minder meststoffen.
- Rietzwenkgras (Schedonorus arundinaceus) extreem droogtetolerant en diep wortelend
Tip: Voor iets meer natuurlijke uitstraling: meng een snufje (micro)klaver door je graszaad. Klaver haalt stikstof uit de lucht en voedt de bodem gratis en organisch. Zo krijgt je hongerige gras voeding zonder dat je mest hoeft te strooien.
Tip: Wil je toch liever een echt wat wilder gazon, kies dan een grasmix zonder Engels raaigras, en meng dat met zaden van planten die tussen het gras overleven en die nectar en stuifmeel bevatten en… durf eens ook wat paardenbloemen te laten staan. Inheemse gazonplanten zijn:
- (Draad)ereprijs
- Gewone brunel
- Gewone hoornbloem
- Kleine klaver
- Kleine ooievaarsbek
- Kruipend zenegroen
- Kruipende boterbloem
- Madeliefje
- Paardenbloem
- Pinksterbloem
- Witte klaver
Juist voor kinderen, maar ook voor jezelf, is dat een interessante aanvulling op je verder keurig gemaaide grasmat.
2. Bodem en water
Gras is zo sterk als de bodem waarin het wortelt. Voordat je lukraak gaat zaaien, doe je eerst de tuinspade-test. Steek een schop in de grond. Kom je er amper doorheen? Dan is de bodem dichtgeslagen. Water blijft staan of loopt juist weg, waardoor wortels lui en oppervlakkig worden. Maak de grond goed los voordat je gaat zaaien,
Een speelgazon heeft geen dagelijkse wellnessbehandeling met de tuinslang nodig. Integendeel: door elke dag een beetje te sproeien, maak je het gras verwend en kwetsbaar. Sproei liever af en toe grondig. Zo dwing je de wortels om diep de grond in te trekken op zoek naar vocht. Dat is het verschil tussen een gazon dat geel inzakt bij de eerste zonnestralen, en een mat die groen blijft ondanks de warmte.
3. Inzaaien op het juiste moment
Wil je (bij)zaaien? Timing is alles. Werk met de seizoenen mee: het vroege voorjaar (eind maart, april) en de herfst (eind september/oktober) zijn ideaal. De bodem is dan warm, de lucht vochtig en de onkruiddruk is lager dan in de snikhete zomer.
- Verwijder grove wortelresten en eventuele steentjes en andere onrechtmatigheden. Hark het gazonvlak egaal. Kuilen = hobbelig maaien en kale plekken later.
- Zaai kruislings. Strooi de helft van het zaad in de lengte en de andere helft in de breedte.
- Hark het graszaad in. Vervolgens moet je het licht aandrukken. Loop voorzichtig over het gezaaide oppervlak heen of gebruik een roller zodat het goed contact maakt met de aarde.
- Hou het vochtig. Niet verdrinken, wel consequent licht vochtig/dampig houden totdat de eerste groene sprietjes fier omhoog staan.
Als je wilt uitrekenen hoeveel je nodig hebt per vierkante meter dan kun je dat uitrekenen via de site van Gazonplus.
4. Ecologisch onderhoud
Je hoeft echt niet met een schaartje de kantjes bij te knippen. Sterker nog, ecologisch gazonbeheer vraagt vooral om een relaxte houding.
- Vanaf medio maart gaat gras groeien, omdat het warmer wordt. Maai niet te kort. Hanteer de ‘één-derde-regel’, dus nooit meer dan een derde van de grassprietlengte afmaaien. Houd speelgras op minimaal 4 à 5 centimeter. Langer gras zorgt voor diepere wortels, houdt de bodem koel en voorkomt dat de zon de steeltjes direct uitdroogt.
- Voeden op gevoel, niet volgens de kalender: laat je niet gek maken door strakke bemestingsschema’s uit de winkel. Kijk naar je gras. Groeit het goed en is het diepgroen? Niets aan doen. Slaat het gelig uit? Geef het dan eventueel een boost met een organische (compost)voeding op een dag dat er regen voorspeld is.
- Ontstaat er een olifantenpaadje van de achterdeur naar de trampoline of de fietsenschuur? Probeer het niet krampachtig tegen te gaan. Verzacht de ontstane route door er een paar robuuste stapstenen in te leggen, blijkbaar is dit namelijk de natuurlijke looproute geworden. Daar kun je wel steeds gaan bijzaaien, maar zoiets is waarschijnlijk vechten tegen de bierkaai.
Het beste van twee werelden
Een speelgazon hoeft niet perfect te zijn om perfect te werken. Juist door te accepteren dat er geleefd wordt op het gras, creëer je rust in je hoofd én in de tuin. Door slimme grasrassen te kiezen en de natuur een handje te helpen met biodiversiteit in de randen, transformeer je die ‘groene woestijn’ tot een functionele, groene oase waar iedereen blij gebruik van maakt.
Midden: je kunt in het najaar krokussen in je gazon planten die in februari je gazon tot een kleurige weide maken met nectar voor vroege bijen. Doe dat uiteraard alleen op plekken waar minder vaak gespeeld of gelopen wordt.
Onder: herken het onkruid en durf het eens te laten staan: paardenbloemrozet, pinksterbloem en madeliefje: goed voor allerlei interessant ‘wildlife’ en een gevarieerd gazon.
Deze blog schreef ik in samenwerking met Gazonplus. Ik schrijf op mijn site alleen over onderwerpen die passen bij wat ik wil uitdragen, en maak mijn teksten helemaal naar eigen inzicht, met eigen informatie.