NATUURLIJKE HUISRENOVATIE * Na de verbouwing van mijn werkruimte en gedeeltelijke isolatie van mijn huis, heb ik de vraag: is het zinvol om mijn cv-ketel te vervangen door een warmtepomp? Ik ben dat gaan uitzoeken en schrijf hier kort op tot welke conclusie ik ben gekomen.
De biobased verbouwing van mijn werkruimte is bijna klaar: volledig geïsoleerd. Ook mijn huis is deels aangepakt met biobased dakisolatie, nieuwe pannen, dubbel glas en enkele gloednieuwe kozijnen. In huis bevindt zich een redelijk actuele cv-ketel, in mijn werkruimte heb ik een elektrische boiler laten installeren, die straks op zonnepanelen draait.
Wat doet een warmtepomp?
Is de installatie van een warmtepomp voor mijn woon- en werksituatie een oplossing? Dan wil ik eerst weet wat zo’n ding doet.
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, bodem of het grondwater en zet die om in warmte voor je huis. Daardoor gebruik je weinig tot geen gas. Veel warmtepompen leveren drie tot vijf keer zoveel warmte als de stroom die ze verbruiken. Dat wordt per apparaat aangegeven met het zogeheten COP-getal: het rendement van een pomp. In combinatie met zonnepanelen kan zo’n combinatie efficiënt en goedkoop warmte leveren. Met als voordelen minder CO₂-uitstoot, minder gasgebruik en een verwarmingssysteem dat klaar is voor de toekomst als we van het gas af moeten. Een huishouden draait gewoonweg energiezuinig met een warmtepomp.
Praktische kanten van een warmtepomp
Een warmtepomp is duurder dan een cv-ketel, en werkt het best in een goed geïsoleerd huis. In mijn 100% geïsoleerde werkruimte zou zo’n ding dus logisch zijn, maar mijn woonhuis uit 1948 heeft nog beperkingen: een niet-te-isoleren spouwmuur en een vloer die voorlopig geen vloerverwarming krijgt. Ik heb namelijk echt geen zin de mooie parketvloer open te breken en vervangen. Maar in deze niet-ideale situatie zal een warmtepomp dus veel minder rendement halen. Bovendien zijn mijn radiatoren oud en werken ze mogelijk niet optimaal bij de lagere temperatuur van een warmtepomp. Ook speelt mee dat ik alleen woon en mijn energieverbruik laag is, en dan duurt het langer voordat zo’n grote investering zichzelf terugverdient.
Wat is logisch in mijn situatie?
Voor alleen warm leidingwater is er nog een tussenoplossing: een warmtepompboiler. Ik laat echter binnenkort zonnepanelen plaatsen en heb al een elektrische boiler, dus een deel van mijn leidingwater wordt dan sowieso duurzaam verwarmd. Een volledige warmtepomp zou mijn verwarmingssysteem ook nog verduurzamen, maar mijn cv-ketel is nog vrij nieuw. Ook zonde om te vervangen…
Een hybride warmtepomp lijkt daarom een aantrekkelijke middenweg. Die werkt samen met een bestaande cv-ketel: de warmtepomp doet het grootste deel van het jaar het werk, en de ketel springt alleen bij op de koudste dagen. Dat bespaart veel gas, vraagt een minder grote investering én ik hoef mijn huis nog niet volledig warmtepomp-klaar te maken.
Op lange termijn is een volledig elektrische warmtepomp natuurlijk het meest duurzaam, maar pas als mijn woning echt geschikt en de investering verantwoord is. Dan moet ik eerst de gevel nog voorzien van een geïsoleerde buitenschil en dus vloerverwarming nemen. Dat gaat er helaas komende jaren nog niet van komen, dat wordt echt veel te kostbaar. En hier zal het bij veel huishoudens op haperen.
Mijn voorlopige conclusie
Tot de tijd dat we met z’n allen echt van het gas af moeten, vormt de combinatie van cv-ketel, zonnepanelen en elektrische boiler voor mij nu nog een logische, betaalbare én duurzame keuze, zeker omdat de fikse verbouwing mijn budget heeft geminimaliseerd 🙂 Mocht ik uiteindelijk aan vloerverwarming gaan beginnen én mijn buitenmuur van een voorzetwand gaan voorzien, pas dan komt de warmtepomp om de hoek kijken.
Ha, Katja, mooi hoe je het onderzoekt en afweegt. Je kan een beetje testen of jouw oude radiatoren uiteindelijk op een lagere temperatuur ook je huis warm krijgen door de temperatuur van je ketel op 60 of zelfs op 50 te zetten (voor het cv gedeelte). (Als je een combiketel had gehad moet je het tapwatergedeelte vanwege legionella nooit te laag zetten, maar in jouw geval verzorgt een elektrische boiler jouw warm tapwater)
Wat is namelijk het geval: de radiatoren zijn ooit berekend voor het huis in ongeïsoleerde staat, en nadat er eea geïsoleerd is zijn ze ‘overgedimensioneerd’. Dat betekent dat als je cv installatie goed ingeregeld is, de iets te grote radiatoren op een wat lagere temperatuur het gedeeltelijk geïsoleerde huis warm kunnen krijgen op een lagere temperatuur dan de 80 graden waar ketels vroeger op stonden. 60 graden lukt meestal sowieso en 50 vaak ook.
Ik heb zelf bv een woning uit 1950, met isolatie in het dak, matige isolatie in de spouw, wel goed geïsoleerd glas en ongeisoleerde vloer en stook al meerdere winters mijn huis met de ketel op 50 voldoende warm.
Dus met oude ‘grote’ radiatoren durven we de stap naar een warmtepomp binnenkort wel aan.
Groetjes Gaby
Ha Gaby, dank voor jouw zeer uitgebreide toelichting. Ik heb nu mijn ketel meteen op 51 graden (net geen 50 ;-)) gezet en kijk wat er gebeurt, volgens mij gaat het prima, want ik verwarm alleen mijn woonkamer nu – hij stond tot zojuist op 75. Benieuwd naar jullie waterpomp-ervaring! Groet, Katja